Sıvı Azot Tankı Güvenli Kullanım: Dolum, Taşıma ve Saklama

Sıvı azot zehirli veya yanıcı değildir; bu yüzden tehlikesi çoğu zaman küçümsenir. Oysa yaklaşık −196 °C’deki sıvı ciltle temas ettiğinde ciddi soğuk yanığı yapar ve buharlaştığında ortamdaki oksijeni azaltır. Kazaların büyük kısmı dolum, taşıma ve saklama sırasındaki basit hatalardan çıkar.

İki temel risk

Soğuk yanığı. Sıvı azot veya ona temas etmiş metal parçalar saniyeler içinde dokuya zarar verir. Eldivenin içine sıvı kaçması, çıplak elle temastan daha tehlikeli olabilir; çünkü sıvı eldivenin içinde ciltle temas halinde kalır.

Oksijen azalması. 1 litre sıvı azot buharlaşınca yaklaşık 694 litre azot gazına dönüşür. Azot renksiz ve kokusuzdur; havadaki oksijenin yerini aldığını hissetmezsiniz. Kapalı ve havalandırması zayıf bir odada, asansörde veya araç kabininde bu risk ciddidir.

Koruyucu ekipman

Dolum ve kanister işlemlerinde şunlar kullanılmalıdır:

• Kriyojenik eldiven: Gevşek oturan, gerektiğinde hızla çıkarılabilen tipte.
• Yüz siperi veya koruyucu gözlük: Sıçramaya karşı yüz siperi daha güvenlidir.
• Uzun kollu önlük ve kapalı ayakkabı: Paçalar ayakkabının üstüne gelmeli, sıvı ayakkabının içine dolmamalıdır.

Dolum

• Yavaş başlayın. Tank boş veya ılıksa önce az miktarda azot koyun ve tankın soğumasını bekleyin. Sıcak tanka hızla dökülen azot şiddetle kaynar ve sıçrar.
• Huni veya transfer hortumu kullanın. Azotu açık kaptan boynun içine doğrudan dökmeyin.
• Taşırmayın. Boyun bölgesine kadar doldurmak buharlaşmayı ve dökülme riskini artırır.
• Seviyeyi ölçüm çubuğuyla kontrol edin. Tankın dışına bakarak ne kadar azot kaldığı anlaşılmaz.
• Dolumu havalandırılan bir alanda yapın. Dolum sırasında ortaya çıkan gaz miktarı en yüksektir.

Kapak kullanımı

Sıvı azot tankının kapağı, buharlaşan gazın dışarı çıkabilmesi için hava geçirmez değildir. Kapağı bantlamayın, sıkıştırmayın, üzerine ağırlık koymayın. Gazın çıkamadığı bir kapta basınç yükselir. Aynı nedenle sıvı azot termos, pet şişe veya kapağı sıkı kapanan herhangi bir kaba konmaz.

Kapağı gereğinden fazla açmamak hem güvenlik hem azot tasarrufu sağlar: her açılışta içeri giren sıcak hava buharlaşmayı artırır.

Taşıma

• Tankı dik tutun ve sabitleyin. Devrilen dolu tank hem dökülme hem vakum hasarı riski taşır. Darbe, tankın ömrünü kısaltan en yaygın sebeptir.
• Araçta yolcu kabininde taşımayın. Mümkünse açık kasa veya yolcu bölümünden ayrılmış, havalandırmalı bir bölüm kullanın. Kabinde taşımak zorundaysanız camları açık tutun ve yolculuğu kısa tutun.
• Asansörde tankla birlikte binmeyin. Asansör takılırsa kapalı alanda oksijen azalabilir. Tankı asansöre koyup başka bir kat bekleyen kişiye gönderin.
• Uzun mesafede taşıma tankı kullanın. Sık yer değiştiren ve sahaya çıkan kullanıcılar için hafif gövdeli taşıma tankları uygundur.

Saklama

• Tankı havalandırılan, düz zeminli bir alanda tutun; dolap içine veya küçük kapalı bir odaya kapatmayın.
• Birden fazla tankın bulunduğu odalarda oksijen sensörü kullanın.
• Tankın üzerine eşya koymayın ve geçiş yolunda bırakmayın.
• Dolum tarihlerini kaydedin. Tüketimin belirgin artması vakum kaybının ilk işaretidir; bu konuyu tank bakımı yazımızda anlattık.

Kaza durumunda

• Cilde temas: Bölgeyi ılık (sıcak değil) suyla yıkayın, ovmayın ve sağlık kuruluşuna başvurun.
• Baş dönmesi veya nefes darlığı: Kişiyi hemen temiz havaya çıkarın. Kendiniz de korunmadan kapalı alana girmeyin; yardım çağırın.

Sıvı azotun özellikleri hakkında daha fazla bilgi için sıvı azot nedir sayfamıza bakabilirsiniz. Kullanımınıza uygun saklama veya taşıma tankını seçmek için sıvı azot tankları sayfasından bize ulaşın.